December 21, 2015

Christmas in Zakynthos

Christmas is a special celebration in Zakynthos and a good opportunity for everyone to spend more time with his family. Like in most places in the world, we have also many traditions that have passed to us from the previous generations and we all try to keep them alive as they are very important and vital for our culture.

Christmas bread 

Customs and Tradition 

Children singing Christmas carols
Christmas for us has always been more important than New Year’s Day. Children used to visit all the houses in their neighborhood playing Christmas triangles and singing Christmas carols. The resident of every house would then treat them raisins, nuts or Christmas sweets such as melomakarona (sweets made basically from honey, olive oil, cinnamon) and kourabiedes (biscuit-like sweets covered with sugar). In the old days the decoration of most houses was simple and many people used a branch from a tree and some Christmas balls that they had made on their own.  


Kouloura and broccoli

Kouloura, Wine and Olive Oil.

The traditional food we eat at Christmas Eve is broccoli boiled in water and of course the kouloura. Kouloura is a type of bread with sweet taste and some of its main ingredients are anise, cinnamon, carnation and some decorative sweets on the top of it. It may also contain raisins and nuts. The dinner starts with the broccoli and then we cut the kouloura in as many pieces as the members of the family are, whether they are present or not. The first piece though is for Jesus Christ and the second one for the house. Inside the kouloura there is a coin and whoever gets the piece that has the coin inside, is considered to be lucky for the whole next year. The oldest man of the family, before he cuts the kouloura in pieces, he forms a cross three times on top of it by pouring olive oil and wine. At the same time he is saying “God blessed us with bread, wine and oil”. After cutting the kouloura and everyone gets his piece, someone usually fires some gunshots outside as a way to share and let the others know about the happy event that has just taken place in his house.

 Egg and lemon soup

Egg and Lemon Soup
On Christmas day after having been to the church of their village the previous night, women start making the egg and lemon soup. They start by making a soup with any type or types of meet they prefer, like turkey, chicken or pork, and rice. Just when every member of the family arrives and everything is ready for the soup to be served, they add eggs mixed with lemon juice. This makes the soup thick and gives it a nice yellow color and a unique taste which is usually combined with ladotiri ( Zakynthian local cheese made with olive oil). The egg and lemon soup is one of the most recognizable and favorite foods in Zakynthos and almost everyone is looking forward to enjoy it on Christmas Day. Many families make the egg and lemon soup more times during the winter when they have a celebration, some important guests or just because they like it very much. If you are ever invited into a Zakynthian house and have the opportunity to try this soup, you should definitely give it a try.

New Year's Eve and "Podariko"

New Year’s day isn’t so important for us like Christmas is in terms of culture and tradition. It is more important for children since after having sung jingle bells to their neighbours and family, they get ready to make the “podariko“. “Podariko” comes from the Greek word “podi” which means foot, and it is actually the first person that enters the house after the year has changed. The first person that the residents of the house will see and say good morning. The person that does the “podariko” is very important and must be someone, usually a child because of its innocence, that is considered lucky and everyone in the family loves and likes. The family rewards the person that does the “podariko” usually with money. The belief of many Zakynthians is so strong, and was even stronger in the old days, that sometimes they don’t even get out of their house until the chosen person that will do the “podariko” arrives, in fear of meeting or seeing someone they don’t like or they think will bring them bad luck.

December 16, 2015

Χριστούγεννα στη Ζάκυνθο - Εθιμα και Παραδoσεις

Χριστούγεννα στη Ζάκυνθο

Τα Χριστούγεννα, όπως σε κάθε τόπο γιορτάζονται και στη Ζάκυνθο με ξεχωριστά ήθη και έθιμα, που έχουν επικρατήσει εδώ και πολλά χρόνια και περνούν από γενιά σε γενιά. Είναι ο τρόπος με τον οποίο διατηρούμε τις παραδόσεις των παππούδων και των γονιών μας ζωντανές, όχι επειδή μας το έχει επιβάλλει κάποιος, αλλά γιατί το επιλέξαμε και το ακολουθήσαμε σαν τις ωραίες στιγμές εκείνων των ημερών που ποτέ πια δεν θα είναι ίδιες… γιατί όλα αλλάζουν καλώς και εξελίσσονται, εκτός από όσα επιλέγουμε να κρατάμε ίδια μέσα στον χρόνο!

Φιλαρμονικη Ζακυνθου

Ήθη και έθιμα
 Κάλαντα και στολισμός
Τα Χριστούγεννα ήταν στη Ζάκυνθο πάντα σημαντικότερη γιορτή από την Πρωτοχρονιά. Τα παιδιά έβγαιναν μετά τη δύση του ηλίου με φαναράκια και έλεγαν τα κάλαντα. Οι οικογένειες που τους δέχονταν σπίτι τους, είχαν σταφίδες, καρύδια ή κάποιο άλλο, απλό γλυκό και κερνούσαν τα μικρά παιδιά, γιατί τότε τα χρήματα δεν ήταν πολλά, αλλά ούτε και τα γλυκά. Επίσης, και ο στολισμός ήταν πιο απλός τα παλιότερα χρόνια. Σε κάποια σπίτια έκοβαν ένα κλαδί δέντρου, και το στόλιζαν με χειροποίητα, μικρά στολίδια. Τύλιγαν ό,τι μπορεί να είχαν σε χαρτιά που είχαν φυλάξει από τις καραμέλες των παιδιών ή σε ασημόχαρτα και τα κρεμούσαν στο κλαδί τους, στολίζοντας το σπίτι.

Κουλούρα και μπρόκολα
Αν βρεθείτε στη Ζάκυνθο παραμονή Χριστουγέννων, θα δείτε στην κουζίνα όλων των σπιτιών να βράζουν μπρόκολα και να φτιάχνουν την κουλούρα. Η παραδοσιακή κουλούρα είναι ένα γλυκό ψωμί, με βασικά συστατικά τον γλυκάνισο, την κανέλλα και τα γαρύφαλλα, για να κάνουν γλυκιά τη ζύμη και διακοσμητικά σχέδια πάνω σε αυτήν, από την ίδια τη ζύμη. Παλιότερα, που τα μέσα ήταν λιγότερα, στόλιζαν την κουλούρα με καρύδια και όσοι μπορούσαν οικονομικά έβαζαν μέσα και σταφίδες.


Το βράδυ της παραμονής, έτρωγε όλη η οικογένεια μόνο τα μπρόκολα χωρίς λάδι, αφού νήστευαν για να κοινωνήσουν στη νυχτερινή λειτουργία, και μετά έκοβαν την κουλούρα, η οποία είχε και φλουρί. Το φλουρί, σε όποιον τύχαινε σήμαινε καλοτυχία για όλη την επόμενη χρονιά. Έψελναν όλοι μαζί το «η γέννησή σου Χριστέ», σταύρωναν την κουλούρα, αφού είχαν βουτήξει ένα κλαδάκι από φυτό μέσα σε κρασί και λάδι και στη συνέχεια την έκοβαν σε τόσα κομμάτια, όσα και τα μέλη της οικογένειας… με πρώτο του Χριστού. Κομμάτι έπαιρναν και αυτοί που μπορεί να μην ήταν στο σπίτι εκείνες τις ημέρες. Σε κάποιες περιοχές τη στιγμή που η κουλούρα κοβόταν κάποιος έξω έριχνε σμπάρα (πυροβολισμοί) με την καραμπίνα του. Στη συνέχεια έριχναν το υπόλοιπο περιεχόμενο του ποτηριού με το λάδι και το κρασί στο αναμμένο τζάκι, όπου έβαζαν και ένα κλαδί ελιάς να καεί μαζί του. Όπως μας είπε ο κ Γιάννης, ένας παλιός Ζακυνθινός που θυμάται πολλά από εκείνες τις εποχές «όπου και να πήγαινες εκείνη την ημέρα, από όποιο σπίτι και αν περνούσες μύριζε κουλούρα ο φούρνος του. Και είμαι πολύ χαρούμενος που ακόμα και σήμερα, οι νέες γενιές συνεχίζουν αυτό αυτήν την παράδοση και είναι πολλά τα σπίτια που μυρίζουν ακόμα με εκείνο το παλιό άρωμα! Η μεγαλύτερη χαρά όμως ήταν για εκείνον που εύρισκε το ηύρεμα (φλουρί) και πιστεύαμε πως θα είχε καλή τύχη όλη τη χρονιά». Πρόκειται για ένα έθιμο μοναδικό ανά την Ελλάδα, που τηρούσαν και συνεχίζουν να τηρούν τόσο οι Ζακυνθινοί στο νησί, αλλά και όσοι ζουν μακριά από τον τόπο τους, διατηρώντας την παράδοση!

Το μεγάλο κούτσουρο καίει για 12 ημέρες, για το «καλό» του σπιτιού

Οι άνθρωποι τότε πίστευαν πως για το «καλό» του σπιτιού και για να φύγουν τα «κακά» πνεύματα από το σπίτι, έπρεπε για όλες τις ημέρες των γιορτών (δωδεκαήμερο μέχρι και τη γιορτή των Φώτων) να καίει το ίδιο κούτσουρο στο τζάκι, μέρα και νύχτα. Σε κάθε σπίτι λοιπόν, οι οικογένειες διάλεγαν ένα από τα μεγαλύτερα ξύλα - κούτσουρο που είχαν για το τζάκι τους και το άφηναν να καίει για 12 συνεχόμενες ημέρες, για τις καλές ημέρες που περίμεναν να έχουν το νέο χρόνο.


Το βράδυ όλη η οικογένεια πήγαινε στην εκκλησία, κοινωνούσαν και στη συνέχεια, νωρίς το πρωί επέστρεφαν στο σπίτι, για να μαγειρέψουν πια το χριστουγεννιάτικο γεύμα… σούπα αυγολέμονο. Οι γυναίκες έβαζαν στην κατσαρόλα διάφορα είδη κρέατος, αναλόγως του τι είχαν στη διάθεσή τους, όπως κότα, γαλόπουλο, χοιρινό ή τράγο, το άφηναν να βράσει καλά και στη συνέχεια έφτιαχναν σούπα με ρύζι, την οποία ολοκλήρωναν λίγο πριν έρθουν όλοι για φαγητό με αυγολέμονο… υπολογίζοντας μάλιστα ένα με δύο αυγά σε κάθε έναν άνθρωπο που θα καθόταν στο τραπέζι! 

Πρόκειται για μία πολύ πηχτή σούπα με υπέροχη γεύση την οποία ολοκλήρωνε το τριμμένο λαδοτύρι, το ντόπιο τυρί της Ζακύνθου και πολύ πιπέρι για όσους την προτιμούσαν καυτερή. Όλη η οικογένεια περίμενε με ανυπομονησία την ημέρα αυτήν, για να γευτεί το ιδιαίτερο και πολύ ζεστό αυγολέμονο! Ακόμα και σήμερα για όλους εμάς το φαγητό αυτό είναι κάτι ξεχωριστό και μπορεί να μην το τρώμε πια μόνο Χριστούγεννα, αλλά είναι φαγητό του χειμώνα που όλοι χαιρόμαστε όταν υπάρχει στο σπίτι και μαζευόμαστε εκεί, συνήθως τις χειμωνιάτικες Κυριακές, για να φάμε όλοι μαζί. Είναι άλλωστε και το φαγητό που θα μαγειρέψουν για εσάς, για να σας ευχαριστήσουν, αν σας έχουν καλέσει σε κάποιο ζακυνθινό σπίτι το χειμώνα για φαγητό… δοκιμάστε το όπου και αν το βρείτε!! Ευτυχώς, η παράδοση αυτή διατηρείται ακέραιη και γνωρίζουν όλες οι γενιές να φτιάχνουν αυγολέμονο ακόμα και σήμερα και πάντα είναι έτοιμο τα Χριστούγεννα σε κάθε Ζακυνθινό σπίτι!

Η μέρα μετά τα Χριστούγεννα
Εκείνο όμως που δείχνει ακόμα καλύτερα τη μοναδική κουλτούρα που υπάρχει στη Ζάκυνθο και εξηγεί το γιατί ακόμα και σήμερα η μουσική είναι βασικό στοιχείο της παιδείας και της ζωής μας, είναι οι «συναυλίες» που έκανε η φιλαρμονική του δήμου. Έβαζαν όλοι την καλή τους στολή, κούρδιζαν τα μουσικά όργανα και έστηναν τις καρέκλες τους κάτω από το ρολόι στην κεντρική πλατεία του Αγίου Μάρκου. Εκεί, την επόμενη ημέρα των Χριστουγέννων, έπαιζαν κομμάτια κλασικής μουσικής και όπερας. Ο κόσμος που κατέβαινε στη «Χώρα» για να κάνει βόλτα, αλλά και για τις επισκέψεις στους εορτάζοντες Παναγιώτηδες στο νησί (σ.σ. στη Ζάκυνθο το όνομα Παναγιώτης, γιορτάζει 26 Δεκεμβρίου) στεκόταν πάντα μπροστά από την μπάντα και άκουγε με προσοχή και χαμόγελο τα κλασικά κομμάτια της μουσικής, σα να τα γνώριζε από πάντα. Μία ξεχωριστή μέρα για τη φιλόμουση Ζάκυνθο και τους Ζακυνθινούς, που έχει γεννήσει τόσους μουσικούς ανά τους αιώνες και ίσως έχουν αφήσει κάτι πίσω τους για τις γενιές του σήμερα.

Παραμονή Πρωτοχρονιάς και το ποδαρικό
Η Πρωτοχρονιά δεν είχε την ίδια σημασία με τα Χριστούγεννα. Πολλές ήταν οι φορές που κάποιοι την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, όπως και την ημέρα μπορεί και να μάζευαν ελιές. Εκείνοι που χαίρονταν πιο πολύ, όπως συμβαίνει και σήμερα,  ήταν τα μικρά παιδιά. Έλεγαν τα κάλαντα, όπως και τα Χριστούγεννα και περίμεναν πώς και πώς να κάνουν το «ποδαρικό». Εκείνο ήταν που είχε ειδική σημασία και βαρύτητα για όλα τα σπίτια. Ο πρώτος άνθρωπος που θα μπει στο σπίτι, ο πρώτος που θα δουν και ή πρώτη καλημέρα του χρόνου. Για όλους όσοι δεν είχαν μάλιστα καλούς γείτονες ή μπορεί να είχαν τσακωθεί και δεν ήθελαν να τους δουν την πρώτη ημέρα του χρόνου, δεν έβγαιναν καν από το σπίτι τους, μέχρι να φτάσει εκεί ο άνθρωπος που περίμεναν για το ποδαρικό… αυτόν που είχαν επιλέξει και θεωρούσαν καλότυχο, για να τους φέρει την καλή τύχη και μέσα στο σπίτι τους. Όταν εκείνος έφτανε -συνήθως ήταν κάποιο μικρό παιδί, που πάντα θεωρούνταν καλότυχα και αγνά- οι οικοδεσπότες είχαν ετοιμάσει και το μποναμά. Λίγα χρήματα που φιλούσαν για αυτήν την ημέρα και τα έδιναν στα παιδιά ως δώρο για την τύχη που θα τους έφερναν για μία ολόκληρη χρονιά. Το έθιμο αυτό αποτελούσε μία πολύ ξεχωριστή «τιμή» για εκείνους που επιλέγονταν για να κάνουν τελικά το ποδαρικό και να μπουν μέσα στο σπίτι και μαζί και ένα βάρος, αφού κουβαλούσαν όλα τα όνειρα και τις ελπίδες των οικογενειών για μία καλύτερη από την περσινή χρονιά.   

Έτσι περνούσαν τις γιορτές οι Ζακυνθινοί παλιά και είμαστε χαρούμενοι που αυτές τις παραδόσεις και τα έθιμα τα μάθαμε, μεγαλώσαμε με αυτά και μπορούμε να τα αναβιώνουμε και εμείς σήμερα. Ίσως με κάποιες διαφορές, αλλά γνωρίζουμε όλα όσα έκαναν οι προηγούμενες γενιές και τα μαθαίνουμε και στις επόμενες, γιατί όσο και αν οι παραδόσεις φαίνονται μακρινές και παλιές, είναι κομμάτι του εαυτού μας και είναι ωραίο να γνωρίζεις από πού προήλθες και ίσως να κρατήσεις κάποιο στοιχείο του τότε μέσα στο σήμερα. Είμαστε άλλωστε όσα μάθαμε από μόνοι μας, αλλά και όσα μας έμαθαν οι άλλοι… πολύ περισσότερο αν αυτοί οι άλλοι είναι οι γονείς και οι παππούδες μας! Καλές γιορτές σε όλους από εμάς, από εδώ, από τη Ζάκυνθο!

**Ευχαριστούμε πολύ για όλες τις πληροφορίες τη Λίλιαν, τον κ. Γιάννη, την Ιωάννα και όλους τους δικούς μας ανθρώπους που τις μεταφέρουν με χαρά και αγάπη εδώ και χρόνια.
Κ. Γ

September 20, 2015

Διονύσης Σούρμπης … … ένας από τους σημαντικότερους βαρύτονους της γενιάς του... ένα Ζακυνθινό παιδί!

Διονύσης Σούρμπης
Ο Διονύσης Σούρμπης είναι ένας από τους σημαντικότερους βαρύτονους της γενιάς τους και δεν το λέμε επειδή είναι γέννημα, θρέμμα Ζακυνθινός! Ίσως είναι το στοιχείο που τον κάνει ακόμα πιο συμπαθή σε όλους εμάς, ίσως είναι εκείνο που έκανε ακόμα περισσότερους να ακούσουν κλασική μουσική, αλλά δεν είναι σε καμία περίπτωση στοιχείο που θολώνει στα μάτια μας το ταλέντο του, το οποίο είναι αδιαμφισβήτητο τόσο στο νησί του, όσο και αλλού… όπου τον έχει φτάσει το χάρισμα στη φωνή του και η δουλειά του!
«Χάρισμα από το Θεό και σκληρή δουλειά, με πολλές ώρες διαβάσματος, καθημερινή μελέτη και εργασία με τον δάσκαλό μου Γιώργο Σαμαρτζή, είναι εκείνα που με έκαναν ό,τι είμαι μέχρι σήμερα, που με βοήθησαν να κάνω τα εφηβικά μου όνειρα πραγματικότητα, αλλά και να συνεχίζω να ονειρεύομαι, να θέτω στόχους και να δημιουργώ», μας είπε ο Διονύσης με ήρεμη και σταθερή φωνή και χωρίς ίχνος έπαρσης στο βλέμμα και το λόγο του, παρά τα όσα έχει καταφέρει στα 37 του μόλις χρόνια.

Πώς όμως ξεκίνησε το «ταξίδι»;
Από πατέρα και μητέρα Ζακυνθινούς, γεννήθηκε εδώ και μεγάλωσε στην πόλη της Ζακύνθου. Η πρώτη επαφή με τη μουσική έρχεται μία Κυριακή, μέσα την εκκλησία της Παναγίας Φανερωμένης. Ήταν η στιγμή που άκουσε την φημισμένη σε όλους εμάς χορωδία του ναού και κατάλαβε πως τραγουδούν σε πρώτη, δεύτερη, τρίτη και τέταρτη φωνή. «Ρώτησα τότε τον μπαμπά μου πώς το κάνουν; Είχα ξεχωρίσει τις φωνές, αλλά ακόμα δεν ήξερα πώς γίνεται. Είχα πραγματικά εντυπωσιαστεί. Η μουσική όμως, υπάρχει παντού στη Ζάκυνθο και κυρίως, για εμένα μέσα την ταβέρνα του μπαμπά μου, όπου απλοί άνθρωποι κατάφερναν να με κρατούν εκεί και να τους ακούω. Είναι η εποχή που ανήκω στους προσκόπους και γίνομαι μέλος της φιλαρμονικής Ζακύνθου, όπου για 13 χρόνια παίζω τρομπέτα. Η επαφή με την όπερα έρχεται κάθε Κυριακή, όταν επιστρέφοντας από τη λειτουργία τρέχω στο ραδιόφωνο – είναι εποχές που δεν υπάρχουν χρήματα για δίσκους και κασέτες – βάζω Γ΄ Πρόγραμμα και ακούω για όσο προλαβαίνω κλασική μουσική. Παράλληλα, ψέλνω στην Μητρόπολη και στην εκκλησία του πολιούχου και προστάτη μας Αγίου Διονυσίου». Κάτι που ποτέ δεν ξέχασε ο Διονύσης Σούρμπης και επαναλαμβάνει από τότε κάθε χρόνο. «Κάθε Πάσχα θα βρω 4-5 ημέρες και θα είμαι εδώ. Να ψάλλω στον Άγιο και να νιώσω το Πάσχα όπως πρέπει, το οφείλω άλλωστε στον τόπο που με γέννησε και με μεγάλωσε με τη μουσική του!», μία πράξη που απολαμβάνουμε όλοι εμείς, που έχουμε την τύχη να τον ακούμε μέσα στην εκκλησία του Αγίου μας.
Αλλά πώς τελικά καταφέρνει ένα παιδί από την επαρχία, να ανοίξει τόσο πολύ τα φτερά του;
«Για ό,τι κάνω σήμερα υπεύθυνος είναι ο Ιάκωβος Κονιτόπουλος. Όταν πέθανε ο «Δάσκαλος» (Κώστας Σαμσαρέλος), ήρθε στη Ζάκυνθο το πνευματικό του παιδί, ο Ιάκωβος, για να του κάνει μνημόσυνο, έτσι όπως του άξιζε. Δημιουργεί μία μεικτή χορωδία στην οποία συμμετέχω. Κάνουμε πρόβες για περίπου έναν χρόνο, με γνωρίζει καλά και μου εμπιστεύεται ένα τραγούδι που συνέθεσε ο «Δάσκαλος» σε ποίηση Δ. Ρώμα για βαρύτονο και μεικτή χορωδία με ορχήστρα ή πιάνο (μόνο πιάνο διαθέταμε τότε και με αυτό το ερμήνευσα). Η τιμή ήταν τεράστια, καθώς σε ηλικία 17 ετών τραγουδώ κάτι που θα ακουστεί για πρώτη φορά και μάλιστα το πρώτο μου σόλο. Έτσι ξεκίνησαν όλα!»

Διονύσης Σούρμπης 
Τα φτερά στους ώμους του Διονύση έβαλε ο κ. Κονιτόπουλος και με 2 ακόμα κινήσεις. Μετά από εκείνη τη συναυλία του είπε πως αυτό είναι που πρέπει να κάνει στη ζωή του. «Είχα την άμεση και λογική τότε αντίδραση, λέγοντάς του πώς θα τα καταφέρω; Εδώ (στη Ζάκυνθο) υπάρχει μία δουλειά που με περιμένει, μία οικογένεια που αναμένει να αναλάβω την γη μας, πώς θα φύγω, χωρίς εργασία και χρήματα, πώς θα πληρώσω τις σπουδές μου και μάλιστα σε ωδείο; Και εκείνος μου απάντησε… έχω εγώ την έννοια. Φεύγω λοιπόν από τη Ζάκυνθο, ξεκινώ αμέσως μαθήματα και σε 6 μήνες με καλεί ο στρατός. Ολοκληρώνω τη θητεία μου και γυρίζω για λίγο στο νησί. Τότε κάνει τη δεύτερη κίνηση ο Ιάκωβος. Λέει γεμάτος σιγουριά, στον πατέρα μου που ανησυχεί για το τι κάνω και τι θα γίνω «Μπάμπη, το λιγότερο που θα καταφέρει ο γιος σου με τις δυνατότητές του είναι να μπει στη χορωδία της λυρικής.» 

Έτσι, μετά από 6-7 μήνες σε μία ακρόαση που κάνει η Λυρική σκηνή για έκτακτους χορωδούς, για την παράσταση «Μυθωδία» του Βαγγέλη Παπαθανασίου, περνάω ακρόαση και γίνομαι ένας από αυτούς. Πέντε μήνες αργότερα περνώ από ακρόαση και πάλι και στα 21 μου γίνομαι πλέον μόνιμος χορωδός της Λυρικής Σκηνής. Λαμβάνω κάποιους μικρούς ρόλους, μέχρι το 2003 που παίρνω στα χέρια και τη φωνή μου τον πρώτο πρωταγωνιστικό ρόλο, στο «Δαχτυλίδι της μάνας», του Μ. Καλομοίρη και σκηνοθεσία Σπ. Ευαγγελάτου. Στη συνέχεια τελειώνω με το δίπλωμα τραγουδιού και κάπου εκεί έρχεται η υποτροφία Μαρία Καλλάς, για να ξεκινήσουν οι σπουδές μου στην Ιταλία, έχοντας πλάι μου έναν ακόμα σύμμαχο και ουσιαστικό βοηθό που τότε δεν είχα ιδέα πως με βοηθά. 

Πριν δώσω τις εξετάσεις είχα πάρει την ευχή του τότε Μητροπολίτη Ζακύνθου Χρυσοστόμου, νυν Μητροπολίτη Δωδώνης, ο οποίος στη συνάντηση που είχαμε αφού είχα περάσει τις εξετάσεις, με συνεχάρη, μου έδωσε και πάλι την ευχή του για να συνεχίσω και μου είπε πως θα είναι δίπλα μου αν χρειαστώ κάτι. Εκείνο που δεν μου είπε, ήταν το ότι ήταν ήδη δίπλα μου. Κάτι που έμαθα από έναν φίλο λίγο καιρό μετά την επιτυχία. Ο Μητροπολίτης με στήριζε οικονομικά, χωρίς φυσικά να έχει κοινοποιήσει κάτι τέτοιο. Και επειδή ποτέ μέχρι σήμερα δεν μου δόθηκε η ευκαιρία να αναφερθώ σε αυτό δημοσίως, σε αυτήν τη μικρή ανασκόπηση της μέχρι τώρα ζωής μου, θα ήθελα να το κάνω και να τον ευχαριστήσω και δημοσίως για όσα έκανε για εμένα χωρίς κανένα αντάλλαγμα».

Όσο ωραίο και αν διαβάζεται δεν ήταν καθόλου απλό και εύκολο για το Διονύση όλο αυτό. Κάθε 6 μήνες επέστρεφε στην Ελλάδα για να αποδεικνύει την πρόοδό του και να επιβεβαιώνει την υποτροφία του, ενώ οι θυσίες στην προσωπική του ζωή, η απουσία της διασκέδασης, η μόνιμη οικονομία που κάνει για να μπορεί να ανταπεξέλθει, η απουσία από τον τόπο που αγαπά και η έλλειψη των δικών του ανθρώπων, παρέα με τη σκληρή και καθημερινή δουλειά ολοκληρώνουν το κάδρο της ζωής του, χωρίς ποτέ να αποκλίνει από το στόχο του.

Αυτή είναι η συνταγή για να πετύχει κάποιος; Αυτό θα έλεγες σε ένα παιδί από την επαρχία που έχει σαν όνειρο να «πετάξει» σε μέρη που δεν έχουν μάθει οι πολλοί;
Για εκείνο που θες, για ό,τι η καρδιά και η ψυχή σου προστάζει δεν υπάρχει τίποτε και κανείς να σου κλείσει το δρόμο. Είμαι ζωντανό παράδειγμα και το μόνο που θέλω να πω, σε όλους όσοι διστάζουν να προσπαθήσουν, είναι να μην φοβηθούν. Εκείνο που θέλουμε, μπορούμε να το προκαλέσουμε. Δεν είναι τίποτε άλλο παρά η ενέργεια που εμείς θα του δώσουμε. Εγώ δεν είχα τη δυνατότητα, αλλά το ήθελε η ψυχή μου, το αγαπούσα, το προσπάθησα, δούλεψα με υπομονή και επιμονή, χωρίς διαλείμματα και εκπτώσεις και κάτι κατάφερα!

Διονύσης Σούρμπης

Τι είναι για εσένα σήμερα η όπερα;
Είναι το κέντρο στη ζωή μου. Δεν μπορώ να μοιραστώ ή να μοιράσω τη ζωή και το εαυτό μου σε κάτι άλλο. Και ήταν πάντα έτσι. Πάντοτε επέλεγα τη δουλειά, την πρόβα και την εξέλιξη της μουσικής μου. Ακόμα και ο άνθρωπος που θα επιλέξουμε να είμαστε μαζί θα πρέπει να γνωρίζει πως η δουλειά μου είναι τέτοια που απαιτεί θυσίες συνεχώς και έτσι θα πρέπει να με ακολουθήσει, γνωρίζοντας πως θυσιάζω τα πάντα για τη μουσική μου. Αυτό είναι που θα πω και σε οποιονδήποτε αποφασίσει να ασχοληθεί με την όπερα. Είναι μία διαρκής θυσία και δουλειά.

Έχεις ήδη μία σεβαστή πορεία, έχεις κερδίσει και τους 6 διαγωνισμούς στους οποίους έχεις λάβει μέρος, έχεις πια όλο και περισσότερους πρωταγωνιστικούς ρόλους στη λυρική σκηνή, εμφανίζεσαι σε σκηνές τους εξωτερικού, ενώ αυξάνονται ολοένα οι άνθρωποι που σε αναγνωρίζουν και που επιλέγουν να έρθουν να ακούσουν εσένα. Φανταζόσουν μικρότερος τις μεγάλες σκηνές και τους ρόλους αυτούς;

Πάντα είχα όνειρα, αλλά όχι δεν πίστευα πως θα μπορούσε να γίνει πραγματικότητα. Σαν άνθρωπος δεν φαντάζομαι την επόμενη γωνία, αν δεν φτάσω πρώτα στην προηγούμενη, εκείνη που φαίνεται από το σημείο που στέκομαι. Άλλωστε, κάθε σκηνή, κάθε ρόλος είναι μία στιγμή, που τελειώνει όταν σβήσουν τα φώτα. Δεν είμαι τίποτε άλλο παρά ο διαβιβαστής, το μέσο για να ψυχαγωγηθούν εκείνοι που έρχονται να μας δουν. Είναι απλώς η δουλειά μου.  

Η ηρεμία και η ισορροπία που φαίνεται πως έχεις, ένας νέος άνθρωπος που από τα καντούνια της Ζακύνθου έφτασε στις μεγαλύτερες σκηνές της Ελλάδος, και του εξωτερικού, είναι στοιχεία που έχεις κερδίσει; Στοιχεία που έχεις από την οικογένειά σου; Πώς το καταφέρνεις;
Κάθε φορά που μία παράσταση τελειώνει κάνω το σταυρό μου, ευχαριστώ το Θεό πρώτα και τον Άγιο Διονύσιο μετά, όπως τους έχω παρακαλέσει και πριν ανέβω στη σκηνή και όπως τους ευχαριστώ καθημερινά για ό,τι μου έχουν δώσει –καθώς εκείνοι μου χάρισαν ό,τι έχω στο λαιμό μου – τινάζω τους ώμους μου από τη σκόνη της σκηνής και των προβολέων, γυρίζω στο Νιόνιο και επιστρέφω ήρεμος στο σπίτι μου. Και θα σου περιγράψω μία στιγμή που με έκανε να καταλάβω όλα αυτά και να δω ξεκάθαρα το ότι είμαι απλώς ο συνδετικός κρίκος, για να ενσαρκώσω μία ιστορία και τίποτε παραπάνω, γιατί τα φώτα, τα παλαμάκια και τα συγχαρητήρια, είναι ικανά να σε μπερδέψουν και να γίνουν ο μεγαλύτερος εχθρός σου. Ένα βράδυ, μετά την παράσταση, νιώθοντας υπέροχα και γεμάτος από τα μπράβο του κοινού, άνοιξα την πόρτα της πλατείας και την είδα θεοσκότεινη, ενώ η σκηνή είχε μόνο μία λάμπα. Τότε, στάθηκα μέσα στο σκοτάδι και είπα: Νιόνιο αυτή είναι η πραγματικότητα, μην μπερδευτείς ποτέ. Εκείνη η στιγμή, αυτό το σκοτάδι τα άλλαξε όλα. Όσα είχα ζήσει νωρίτερα πάνω στη σκηνή ανατράπηκαν και ευτυχώς άνοιξα τότε εκείνη την πόρτα, γιατί είδα όλη την αλήθεια και κατάλαβα πως όλα εκεί πάνω τελειώνουν μόλις σβήσουν τα φώτα και ευτυχώς ήμουν 26 ετών και προσγειώθηκα νωρίς.

Μπορεί ο οποιοσδήποτε να ακούσει όπερα ή πρέπει να έχει κάποια επαφή με το είδος;
Ο καθένας μπορεί να παρακολουθήσει μία παράσταση όπερας. Ακόμα και αν δεν γνωρίζει την υπόθεση οι υπέρτιτλοι θα τον βοηθήσουν να κατανοήσει πλήρως τη δράση. Μην ξεχνάς άλλωστε, πως πρόκειται για τα λαϊκά τραγούδια της εποχής. Για αυτό και τα περισσότερα αναφέρονται σε αγάπες, μίση, έρωτες και πάθη.

Θα τραγουδούσες κάποιο άλλο είδος; Το έχεις δοκιμάσει; Αν όχι δημοσίως, στην παρέα σου ίσως;
Όχι ιδιαιτέρως. Δεν το σνομπάρω, απλώς δεν μου αρέσει. Φυσικά, έχει τύχει να τραγουδήσω μιούσικαλ, Σουγιούλ, Μουζάκη, Αττίκ, Θεοδωράκη, Σινάτρα αλλά δεν είναι κάτι που θα επέλεγα να κάνω επαγγελματικά.

Κάποιος τραγουδιστής εκτός όπερας που σου αρέσει να ακούς;
Η Άλκηστις Πρωτοψάλτη είναι η αγαπημένη μου. Έχει υπέροχη φωνή και απλώς ξέρει κάθε στιγμή τι κάνει με τη φωνή της!

Ποια είναι τα σχέδια σου για τη νέα σεζόν;
Το Νοέμβριο θα βρεθώ στο Λονδίνο στο Covent Garden με την παράσταση «Παλιάτσοι», τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο στη Λυρική Σκηνή με τον Κουρέα της Σεβίλλης, τον Μάρτιο και Απρίλιο στη Σαρδηνία με Μποέμ και τον Ιούλιο με Κάρμεν στο Ηρώδειο.


Στη Ζάκυνθο θα ξαναέρθεις πια το Πάσχα;
Επιστρέφω πάντα τη Μεγάλη Εβδομάδα και αν τα καταφέρνω λατρεύω να έρχομαι και τα καλοκαίρια, αν και είχα να απολαύσω τις παραλίες μας από το 2012. Και συμμετέχω πάντα, όταν με καλούν οι Τραγουδιστάδες τση Ζάκυθος στις παραστάσεις τους, όπως και έκανα και φέτος το καλοκαίρι.

Η παράσταση που δώσατε στο Κάστρο της Ζακύνθου ήταν μαγική από όλες τις απόψεις. Ντύσατε έναν ξεχασμένο ίσως, αλλά υπέροχο χώρο με τις φωνές και τις μουσικές σας χαρίζοντάς μας μία υπέροχη βραδιά. Πώς ήταν για εσένα;
Είναι πάντα ωραία να τραγουδώ στον τόπο μου, αν και οι μόνοι που με καλούν είναι οι Τραγουδιστάδες. Παρά ταύτα, θα ήθελα απλώς να αναφέρω πως είναι κρίμα να υπάρχει ένας τέτοιος χώρος και να μην γίνονται όσα είναι απαραίτητα για να αναδειχθεί ακόμα περισσότερο. Το νησί μας εκτός από παραλίες και ωραία τοπία έχει πολιτισμό και ιστορία, που καλό θα ήταν οι υπεύθυνοι να ασχοληθούν με αυτά και να «φωτίσουν» όλα όσα μένουν στο σκοτάδι, μεταξύ αυτών και το κάστρο μας, σε μία εξαιρετική τοποθεσία με μία ιστορία πίσω  του που αξίζει να ειπωθεί και να την μάθουν περισσότεροι!

Κάστρο Ζακύνθου

Μίλησες για την καλοκαιρινή Ζάκυνθο; Θα πρότεινες σε κάποιον να έρθει διακοπές εδώ;
Ναι, με απόλυτη ειλικρίνεια και χωρίς κανέναν δισταγμό. Είναι υπέροχο το νησί μας. Είναι ένας ευλογημένος τόπος στη μέση της Μεσογείου γεμάτος πράσινο με υπέροχα γαλαζοπράσινα νερά. Αξίζει να το γνωρίσει κάποιος και είναι βέβαιο πως θα περάσει καλά. Εδώ υπάρχουν τα πάντα. Δεν θα βαρεθεί κανείς και όλοι μπορούν να περάσουν καλά. Νέοι και μεγαλύτερης ηλικίας άνθρωποι, οικογένειες με μικρά η μεγαλύτερα παιδιά, όλοι θα βρουν ενδιαφέροντα και επιλογές για τις ημέρες των διακοπών τους στη Ζάκυνθο.

Τι θα πρότεινες σε έναν φίλο σου να κάνει ή να δει στη Ζάκυνθο; 

Να έρθει εδώ, στη Μπόχαλη για καφέ και εξαιρετική θέα της πόλης από ψηλά. Να φάει στο Διαχρονικό, καλό, ζακυνθινό φαγητό, να κολυμπήσει στο Γέρακα και να κάνει βόλτα στα ορεινά της Ζακύνθου με μία απαραίτητη στάση στο Μακρύ Γυαλό για κολύμπι. Από εκεί και πέρα έχει να κάνει με τις προσωπικές επιλογές και τα γούστα του καθενός. Αλλά σίγουρα θα περάσει καλά!

Μακρύ Γυαλό

Θα επέστεφες κάποτε εδώ;
Ναι, θα ήθελα να επιστρέψω εδώ και τα τελειώσω κάποτε εδώ. Στα χώματά μου!

Ποιο είναι το αγαπημένο σου μέρος στον τόπο σου; Ποιο είναι το κρυφό σου σημείο;
Η τσίμα του πόρτο, η άκρη του λιμανιού δηλαδή. Μικρός, πριν τις συγκεντρώσεις με τους προσκόπους πήγαινα εκεί, καθόμουν στην άκρη και χάζευα τα καράβια που έμπαιναν, αλλά κυρίως εκείνα που έφευγαν από το λιμάνι και σκεφτόμουν… πότε θα μπω και εγώ σε ένα από αυτά να κυνηγήσω τα όνειρά μου.
Όλα αυτά συνέβαιναν όταν ο Διονύσης Σούρμπης ήταν μόλις 12 ετών και κατάφερε να πάρει τελικά εκείνη τη βαλίτσα γεμάτη όνειρα, να μπει σε ένα καράβι και από τότε να μην σταματήσει ποτέ… να ονειρεύεται, να δημιουργεί, να κάνει νέα πράγματα και να προοδεύει. Εμείς δεν έχουμε παρά να τον ευχαριστήσουμε για αυτήν τη συνέντευξη, για αυτήν την υπέροχη κουβέντα, εκεί ψηλά, στην αγαπημένη του Μπόχαλη, και να του ευχηθούμε από καρδιάς κάθε επιτυχία σε όλα όσα κάνει και σε όλα όσα θα κάνει στο μέλλον… γεμίζοντας υπερηφάνεια και χαρά όλους εμάς όταν λέμε πως αυτό το παιδί είναι από τη Ζάκυνθο!
Συνέντευξη στην Κάκια Γούλιαρη
για τη
και τη